Λειτούργημα

Από την Επιστημονική Γνώση στο Θεραπευτικό Λειτούργημα

Ο ψυχολόγος είναι ένας επιστήμονας που μοχθεί πάνω στη μεθοδολογική έρευνα και ένας επαγγελματίας που αντιλαμβάνεται την πράξη του ως λειτούργημα. Σε μια εποχή που χαρακτηρίζεται από ρευστότητα και διαρκείς ανατροπές, το έργο του ψυχολόγου καθίσταται ιδιαίτερα σημαντικό. Ο ψυχολόγος καλείται να λειτουργήσει ως ένας σταθερός πόλος επιστημονικής εγκυρότητας και ανθρώπινης επαγγελματικής παρουσίας, μέσα στο κοινωνικό και προσωπικό χάος που προκαλεί σύγχυση.

Η Επιστήμη ως Αντίδοτο στην Αβεβαιότητα

Σήμερα, περισσότερο από ποτέ, ο ψυχολόγος παραμένει πιστός στην επιστημονική του ιδιότητα. Σε έναν κόσμο γεμάτο «εύκολες» αλήθειες και ψευδο-επιστημονικές λύσεις, ο ψυχολόγος είναι εκείνος που αξιοποιεί και μοιράζεται τη συστηματική γνώση, όχι ως δόγμα, αλλά ως μια διαρκή διαδικασία αμφισβήτησης, λάθους και επαλήθευσης. Η επιστημονική του επάρκεια είναι το εργαλείο που του επιτρέπει να μην παρασύρεται από τις κρίσεις της εποχής, αλλά να τις αναλύει και να τις νοηματοδοτεί.

Το Επάγγελμα ως Λειτούργημα

Αν η αγορά επιδιώκει να μετατρέψει τον «επαγγελματία» σε έναν τεχνοκράτη της αποτελεσματικότητας, ο ψυχολόγος διεκδικεί εκ νέου την ανθρωπιστική και υπαρξιακή διάσταση της εργασίας του. Αυτό σημαίνει ότι η θεραπευτική σχέση δεν αποσκοπεί στη διαχείριση συμπτωμάτων και την αντιμετώπιση διαταραχών, αλλά σε μια συνειδητή απόφαση καλλιέργειας της αυτοεπίγνωσης και της μετάνοιας (με την έννοια της μεταστροφής του νοός), δηλαδή της αλλαγής τρόπου σκέψης, τρόπου ζωής. Ο ψυχολόγος με ταπεινοφροσύνη τίθεται στην υπηρεσία του συνανθρώπου με σκοπό την ανάδειξη της μοναδικής προσωπικότητάς του, όπως αυτή διαμορφώνεται μέσα από τις σχέσεις με τους άλλους και τον κόσμο, αναζητώντας το νόημα.

Ο Ψυχολόγος ως Πλοηγός στον «Μύθο»

Στην καθημερινή του πρακτική, ο ψυχολόγος έρχεται αντιμέτωπος με το ιδεολογικό φορτίο που η κοινωνία εναποθέτει στις λέξεις. Καλείται να αποδομήσει «μύθους» (προκαταλήψεις, αυτοπεριορισμούς κ.α.), όπως αυτούς που θέλουν τη θεραπεία ως μαγική λύση ή τον επιστήμονα ως αλάθητη αυθεντία, και τόσους άλλους προσωπικούς και κοινωνικούς «μύθους». Η πραγματική του πρόκληση είναι να δημιουργήσει μια αυθεντική γλώσσα επικοινωνίας με την κοινωνία: μια γλώσσα ειλικρίνειας, όπου η επιστήμη συναντά την ενσυναίσθηση και τη δράση, και η επαγγελματική δεοντολογία γίνεται πράξη ευθύνης και ήθους.

Τελικά, ο ψυχολόγος σήμερα δεν καλείται απλώς να φροντίσει την ψυχική σύγχυση και οδύνη, αλλά να σταθεί δίπλα στον άνθρωπο ως συνεργάτης, συνοδοιπόρος, συνερευνητής. Με αυτόν τον τρόπο, αποδεικνύει ότι η επιστήμη της ψυχής είναι ένα βαθιά ανθρωποκεντρικό λειτούργημα που υπερασπίζεται την αξιοπρέπεια και τη μοναδικότητα της προσωπικότητας, μέσα στις σύνθετες προκλήσεις της σύγχρονης εποχής.

Συνεργάτης, Συνοδοιπόρος, Συνερευνητής σημαίνει:

1. Κοινός Προσανατολισμός: Ψυχολόγος και άνθρωπος δεν βρίσκονται σε μια ιεραρχική σχέση «αυθεντίας-μαθητή», αλλά αποτελούν μια ομάδα που εργάζεται πάνω σε ένα κοινό ζητούμενο. Ο ψυχολόγος συνεισφέρει τα επιστημονικά εργαλεία και ο άνθρωπος που αναζητά βοήθεια φέρνει το βίωμα και τη δική του μοναδική αλήθεια.

2. Ισότιμη και Ενεργητική Συμμετοχή: Ο άνθρωπος δεν είναι παθητικός δέκτης μιας διάγνωσης ή μιας έτοιμης λύσης, αλλά ο ισότιμος συν-διαμορφωτής της ίδιας του της πορείας. Η αλλαγή γεννιέται μέσα από τη ζωντανή, διαλεκτική σχέση των προσώπων που συνεργάζονται με κοινό προσανατολισμό.

Ιωάννα Τριπερίνα

Ψυχολόγος MSc

Επιστροφή στην Αρθρογραφία